NASZE KIERUNKI BADAŃ

W naszym Laboratorium poza rutynowo wykonywanymi oznaczeniami dioksyn i PCB w ramach udzielonej akredytacji prowadzi się również badania nad usprawnianiem metod oznaczania ultraśladowych ilości wysoko szkodliwych związków organicznych, w tym głównie:

- polichlorowanych dibenzodioksyn i dibenzofuranów
   (tzw. dioksyn, PCDD/F)
- Polichlorowanych i polibromowanych bifenyli (PCB, PBB)
- Polibromowanych eterów difenylowych (PBDE),
- Heksabromocyklododekanu (HBCDD)
- Heksachlorobenzenu (HCB) i innych chlorowanych trwałych  
   zanieczyszczeń organicznych, okreśłonych w protokole
   Konwencji Sztokholmsjiej znanych jako tzw. "parszywa
   dwunastka" - chloroorganiczne, trwałe zanieczyszczenia
   organiczne (TZO)

Prowadzone sa równiez badania w zakresie oceny zagrożenia zdrowia spowodowanego oddziaływaniem tych substancji na środowisko.

Opracowano nowe metody i techniki analityczne oznaczania śladowych ilości toksycznych, organicznych zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym i odpadach przemysłowych, ze szczególnym uwzględnieniem analityki polichlorowanych dibenzodioksyn, dibenzofuranów, chlorowanych bifenyli i terfenyli, pestycydów chloroorganicznych oraz wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i ich pochodnych metylo- i nitropodstawionych.

Prowadzone są intensywne badania nad opracowaniem nowych metod poboru próbek wód i ścieków przemysłowych oraz komunalnych w celu oznaczania dioksyn i PCBs. Badania dotyczą również metod przygotowania próbek o wysokiej zawartości tłuszczu z wykorzystaniem membran z polietylenu (SPM).

Przedmiot badań obejmuje:

• powietrze atmosferyczne, spaliny z procesów spalania odpadów oraz odpady przemysłowe.
  
  

  Stacja Monitoringu Powietrza w Krakowie przy Al. Krasińskiego. Widoczny czarny osad sadzy na filtrze, który służy m.in. do oznaczania dioksyn w powietrzu. Taka ilość sadzy odpowiada objętości ok. 1000 m3 powietrza.

• Raport z badań powietrza w Krakowie: Raport o dioksynach 96-99.pdf
  
  Nasze Laboratorium bierze udział w pomiarach emisji i imisji substancji szkodliwych z procesów spalania odpadów i innych procesów termicznych, w tym pomiar emisji dioksyn zgodnie z normą EN-1948

Aparatura do pobierania próbek do oznaczania dioksyn w spalinach.
Na zdjęciu w Spiekalni rudy w Kombinacie Polskie Huty Stali SA
Oddział Huta im. T. Sendzimira w Krakowie (2003r).

Badania emisji dioksyn prowadzone przez nasze Laboratorium wspólnie z EMIPRO podczas prób ze spalaniem przeterminowanych pestycydów w Cementowni Rejowiec. Próby wykonywał Instytut Ochrony Roślin w Sośnicowicach. Na zdjeciu widać wnetrze pieca cementowego oraz dwa strumienie paliwa: Węgiel – dolna lanca, oraz pestycydy – górna lanca (jasny płomień)

• próbki żywności pochodzenia zwierzęcego i roślinnego,
  
  
• próbki biologiczne, w ramach współpracy z Wydziałem Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadzi się badania mające na celu określenie miejsc najsilniejszej akumulacji PCDDs i PCDFs w tkance ludzkiej i tworzenia się komórek nowotworowych, jak również badania nad oznaczaniem dioksyn i koplanarnych, polichlorowanych bifenyli zakłócających produkcję progesteronu w komórkach rozrodczych (endocrine disrupters) hodowanych in vitro, a także badania nad określeniem wpływu dioksyn i PCBs na wydzielanie hormonów sterydowych oraz badania nad oznaczaniem dioksyn i PCBs w łożysku ludzkim. Efektem tych badań jest ustalenie wpływu tych substancji na rozwój płodu ludzkiego i wykazania ich innego niż toksyczne, terato i mutagennego działania na organizm ludzki,
  
  
• próbki geologiczne gleby, wody głębinowe i powierzchniowe, osady,
  w tym oznaczanie dioksyn i PCB oraz PBDE w ściekach komunalnych i przemysłowych (wykonana w naszym Laboratorium praca doktorska Pani dr inż. Izabeli Sztamberek-Gola z Instytutu Mineralnych Materiałów Budowlanych z Opola). Na zdjeciach ponizej przedstawiono opracowane i wykonane przez doktorantkę próbniki wyposażone w membrany półprzepuszczalne SPMD do poboru ścieków do oznaczania dioksyn, PCB i PBDE.

Bezpośrednio przed użyciem próbniki umieszcza się w perforowanej osłonie

chroniącej delikatną membranę przed uszkodzeniami mechanicznymi. 

Próbnik umieszczony w strumieniu ścieków oczyszczonych
Ekspozycja trwa minimum 2 tygodnie, a pobrana próba odpowiada objętości ok. 0,5 m³ ścieku.

Laboratorium uczestniczy aktualnie w opracowaniu nowych procedur badawczych w zakresie oznaczania bromowanych uniepalniaczy organicznych stosowanych w tworzywach sztucznych, jak np. HBCDD (heksabromocyklododekan) uzywany w włóknach systetycznych, a także jako dodatek do polistyrenu.